هایپراتوماسیون یک مفهوم تخصصی است، که در آن از فناوریها و ابزارهای پیشرفته برای مقیاسپذیر کردن و افزایش خودکارسازی فرایندها در اتوماسیون اداری استفاده میشود؛ به بیان دیگر، هایپر اتوماسیون مفهومی برای افزایش قابلیتها و کاربردهای اتوماسیون اداری و تسهیل و خودکارسازی هرچه بیشتر فرایندهای اداری و سازمانی محسوب میگردد. برای دستیابی به یک هایپراتوماسیون، باید از فناوریها و ابزارهای مختلفی برای توسعه اتوماسیون اداری استفاده کرد؛ در این مقاله ضمن بررسی کامل مفهوم هایپر اتوماسیون، به بررسی فناوریهای مورد استفاده در آن، چالشهای پیش رو برای پیادهسازی و همچنین مزایایی که برای سازمانها به همراه میآورد، خواهیم پرداخت.
فهرست مطالب
تعریف هایپراتوماسیون
اصطلاح هایپراتوماسیون توسط شرکت تحقیقاتی IT Gartner در سال 2019 ابداع شد؛ این شرکت، طی یک بررسی و تحقیق گسترده در سال 2019، متوجه شد که تنها در حدود 13درصد از شرکتها، سازمانها و کسب و کارهای مورد بررسی، توانستهاند سیستمهای اتوماسیون اداری را به صورت مقیاسپذیر در تمام سطوح سازمانی پیادهسازی نمایند و این امر موجب شد تا مفهومی تحت عنوان هایپراتوماسیون ارائه گردد، مفهومی که با کمک آن، میتوان به سامانههای اتوماسیون اداری بسیار هوشمند، پیشرفته و مقیاسپذیر در هر اندازهای دست یافت.
در سال 2022، بررسیهای جهانی Deloitte نشان داد که 66درصد از شرکتها و سازمانها در حال استفاده از سیستمهای اتوماسیون اداری هستند، اما تنها 34درصد از آنها سیستمهای اتوماسیون اداری را بهطور کامل در تمامی سطوح سازمانی پیادهسازی کردهاند؛ مفهوم هایپر اتوماسیون شرکتها، سازمانها و کسب و کارها را مجبور میکند که انواع فرایندهای اداری و سازمانی خود را شناسایی نمایند و بر روی بلوغ فرایندهای خود تمرکز کنند، تا قادر به ایجاد راههایی برای مقیاسپذیری دقیقتر و آسانتر اتوماسیون اداری باشند.
هایپراتوماسیون یک چارچوب و مجموعهای از فناوریهای پیشرفته برای مقیاسپذیر کردن اتوماسیون اداری در سازمان به منظور خودکارسازی و تسهیل هرچه بیشتر فرایندها و فعالیتهای اداری است. اگر بخواهیم تعریف دقیقتر و تخصصیتری از هایپر اتوماسیون ارائه کنیم، باید بگوییم که هایپراتوماسیون یک مفهوم فرضی در زمینه هوش مصنوعی و رایانش ابری است، که به ارتقای قدرت محاسباتی و هوشمندی سیستمهای اتوماسیون اداری اشاره دارد.
این مفهوم به توانایی یک سیستم اتوماسیون اداری هوشمند در بهبود خود به طور مداوم و به دست آوردن سطحی برتر از هوش و عملکرد انسانی اشاره دارد. هدف نهایی هایپراتوماسیون در واقع دستیابی به یک سطح از هوش مصنوعی است، که موجب خودکارسازی و تسهیل هرچه بیشتر فرایندهای اداری و سازمانی میگردد.
همانطور که اشاره کردیم، هایپر اتوماسیون از فناوریها و قابلیتهای مختلفی برای رسیدن به هدف خود استفاده میکند؛ اما چه فناوریهایی در هایپر اتوماسیون بیشتر مورد توجه هستند؟

فناوری های پیشرفته مورد استفاده در هایپراتوماسیون
در حال حاضر فناوریها و سیستمهای مختلفی در سیستمهای اتوماسیون اداری مورد استفاده قرار میگیرند، اما هنوز با محدودیتها و چالشهای مختلفی روبهرو هستند؛ هایپراتوماسیون با رویکردی مطالعاتی نسبت به خودکارسازی فرایندها، یک گام به عقب برمیدارد، تا قادر باشد بهتر فرصتهای اتوماسیون و خودکارسازی فرایندها را شناسایی نماید؛ در همین راستا، از فناوریهای پیشرفتهتری برخوردار است. برخی از فناوریهای پیشرفته مورد استفاده در هایپر اتوماسیون عبارتاند از:
- ابزارهای شناسایی و استخراج فرایندها و همچنین اولویتبندی فرصتها و فرایندهای قابل خودکارسازی و اتوماسیون.
- ابزارهای طراحی و توسعه فرایندها برای تسهیل روند طراحی و خودکارسازی فرایندها و همچنین کاهش هزینهها و زمان توسعه اتوماسیون اداری و فرایندهای موجود در آن؛ ابزارهایی مانند فناوری رباتیک فرایند (RPA)، ابزارهای بدون کد یا کم کد، فناوری پلتفرم یکپارچه به عنوان سرویس (iPaaS) و… .
- ابزارهای تخصصی و پیشرفته منطق تجاری، برای تطبیق و استفاده مجدد از فرایندها و سیستمها؛ مانند سیستم مدیریت فرآیند کسب و کار هوشمند (BPM)، سیستم مدیریت تصمیم، سیستم مدیریت قوانین تجاری و… .
- الگوریتمها و فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین، به منظور گسترش فرایندها و قابلیتهای اتوماسیون اداری و تبدیل آن به هایپراتوماسیون؛ فناوریهایی مانند پردازش زبان طبیعی (NLP)، تشخیص نوشتاری، بینایی ماشین، رباتهای نرمافزاری و… .
- و…
شایان ذکر است که فناوریها و ابزارهای پیشرفته بیشتری در مفهوم هایپراتوماسیون مورد استفاده قرار میگیرند و مواردی که بررسی کردیم، تنها برخی از فناوریهای مهم در هایپر اتوماسیون بودند. شاید برای شما هم سوال پیش آمده باشد که استفاده از این فناوریها و ابزارها، چه مزایایی برای سازمانها و کسب و کارها دارد؟
مزایای بکارگیری هایپراتوماسیون در سازمانها
هایپر اتوماسیون علاوه بر قابلیتها و امکانات مختلفی که در سیستمهای اتوماسیون اداری اضافه میکند، مزایای متنوعی نیز برای سازمانها و کسب و کارها به همراه میآورد؛ برخی از مزایای دستیابی به یک هایپراتوماسیون عبارتاند از:
- کاهش هزینههای توسعه سیستمهای اتوماسیون
- افزایش هوشمندی و کارآیی سیستمهای اتوماسیون
- افزایش بهرهبرداری از فناوریهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در فرایندهای کسب و کار
- افزایش بهرهوری فرایندها و بهبود عملکرد سازمان
- افزایش خودکارسازی فرایندها
- کاهش دخالت نیروی انسانی و حذف فرایندهای دستی
- و…

برای درک بهتر این مزایا، به این مثال کاربردی از هایپراتوماسیون به جای اتوماسیون توجه کنید:
سازمانها و کسب و کارها میتوانند با استفاده فناوریهای RPA و یادگیری ماشین در هایپر اتوماسیون، با طراحی یک فرایند، نظرات و بازخوردهای مشتریان نسبت به محصولات خود را در شبکههای اجتماعی جمعآوری کنند و سپس با طراحی یک فرایند دیگر، از این اطلاعات و دادههای جمعآوریشده برای تولید گزارشات متنوع، به صورت خودکار استفاده کنند، تا با ارسال این گزارشات به تیم بازاریابی و فروش، استراتژیها و تصمیمهای بهتری برای ایجاد و پیادهسازی کمپینهای بازاریابی اتخاذ نمایند؛ این امر موجب افزایش سرعت عمل سازمان و دستیابی به سود بیشتر میگردد، در حالی که تمامی فرایندهای رصد شبکههای اجتماعی، جمعآوری دادهها و نظرات و پردازش آنها و تولید گزارش، به صورت خودکار و توسط فرایندهای تعریف شده به کمک هایپر اتوماسیون انجام میشوند.
10 تا از مهم ترین مزایای اتوماسیون اداری
کاربردهای هایپراتوماسیون
هایپر اتوماسیون نسبت به سیستمهای اتوماسیون اداری فعلی، کاربردهای بیشتری دارد و با محدودیتهای کمتری برای شناسایی، مدلسازی، طراحی، توسعه و خودکارسازی فرایندها مواجه است؛ در همین راستا، سازمانها و کسب و کارها میتوانند از سامانههای هایپر اتوماسیون در بخشهای بیشتری استفاده نمایند. برخی از کاربردهای هایپراتوماسیون در بخشهای مختلف سازمانها و کسب و کارها عبارتاند از:
حسابداری و مالی
با استفاده از هایپراتوماسیون و استفاده از ابزارها و فناوریهای آن، میتوان فرایندی برای تبدیل اسناد فیزیکی به نسخههای متنی دیجیتال و ثبت آنها در سیستم هایپر اتوماسیون ایجاد کرد؛ یا اینکه فرایندها و رباتهایی برای پردازش تراکنشهای مالی، انتقال وجوه، تهیه گزارشات مالی، تجزیه و تحلیل دادههای مالی و… ایجاد کرد.
منابع انسانی
از کاربردهای هایپراتوماسیون در حوزه منابع انسانی، میتوانیم به مواردی مانند تعریف فرآیند استخدام، مدیریت هوشمند حقوق و دستمزد، مدیریت ارتباطات کارکنان، بررسی خودکار عملکرد کارکنان، تهیه گزارشات خودکار منابع انسانی و… اشاره کنیم.
خدمات مشتریان
در بخش خدمات مشتریان، هایپر اتوماسیون میتواند در فرایندهای مرتبط با پشتیبانی مشتریان، پاسخگویی خودکار به سوالات مشتریان، مدیریت تیکتها، بهبود تجربه کاربری، مدیریت اطلاعات مشتریان و… مورد استفاده قرار بگیرد.
زنجیره تامین و تولید
یکی دیگر از کاربردهای هایپر اتوماسیون در سازمانها و کسب و کارها، در حوزه مدیریت زنجیره تامین و تولید است؛ هایپراتوماسیون میتواند در خودکارسازی بررسی موجودی انبار، موجودی مواد اولیه، ثبت سفارشات تامین مواد اولیه و بهبود روند تامین مواد و قطعات اولیه مورد استفاده قرار بگیرد. شایان ذکر است که هایپر اتوماسیون در این بخش، در حوزههای برنامهریزی تولید، بهینهسازی مراحل تولید، کاهش هزینههای تولید و عرضه محصولات، کنترل کیفیت و پیشبینی تقاضا نیز کاربرد دارد.
بازاریابی و فروش
سیستم هایپراتوماسیون در بخش بازاریابی و فروش، در بهبود و خودکارسازی فرایندهای مربوط به تحقیقات بازار و جمعآوری دادهها و اطلاعات، بررسی تبلیغات و رسانههای اجتماعی، مدیریت روابط فروش و بازاریابی، مدیریت روابط با مشتریان (CRM) و… کاربرد دارد.
فعالیت های اداری
شناسایی و خودکارسازی فرایندهای اداری، تسهیل و سرعت بخشیدن به فرایندهای اداری، مدیریت بهتر اطلاعات، مکاتبات و فرایندها، تهیه گزارشهای اداری متنوع، بهبود تجربه کاربری اعضای سازمان، مدیریت هوشمند مستندات و… برخی از کاربردهای هایپراتوماسیون در بخش فعالیتهای اداری سازمانها و کسب و کارها است.
همانطور که مطالعه کردیم، هایپراتوماسیون در بخشها و حوزههای مختلف اداری کاربردهای متنوعی دارد و استفاده از آن نیز مزایایی متنوعی برای سازمانها و کسب و کارها به همراه میآورد؛ پس چرا هنوز سیستمهای هایپراتوماسیون در سازمانها و کسب و کارها به صورت گسترده پیادهسازی نمیشوند؟ چه چالشها و محدودیتهایی برای طراحی، ایجاد و پیادهسازی سیستمهای هایپراتوماسیون وجود دارد؟

چالش های هایپراتوماسیون
هایپراتوماسیون یک مفهوم جدید است و سازمانها و کسب و کارها در حال درک این مفهوم و پیداکردن راهی برای پیادهسازی آن هستند؛ اما چالشهای مختلفی برای پیادهسازی و بهرهبرداری از هایپراتوماسیون در پیش روی سازمانها و شرکتها قرار دارد. برخی از چالشهای توسعه و پیادهسازی هایپراتوماسیون عبارتاند از:
پیچیدگی فرایندها و فعالیت ها
فرایندها و فعالیتهای اداری و سازمانی پیچیدگیهای مختص به خود را دارند و در گاهی از مواقع، برای ادامه فرایند به تصمیمگیری هوشمند نیاز است؛ این پیچیدگیها ممکن است برای پیادهسازی هایپراتوماسیون کمی مشکلساز شود، زیرا شناسایی و مدلسازی فرایندهای پیچیده که قابل خودکارسازی و اتوماسیون هستند، زیرا به تجزیه و تحلیل دقیق جریان کار، مراحل فرایند و روشهای بهینهسازی آن جهت خودکارسازی نیاز دارند.
مدیریت تغییر و انتخاب استراتژی تغییر
یکی دیگر از چالشهای پیش روی سازمانها و کسب و کارها برای پیادهسازی هایپراتوماسیون، مدیریت تغییر فرهنگ سازمانی و استراتژی تغییر و توسعه سیستمهای اتوماسیون اداری به هایپراتوماسیون است. برخی از سازمانها و کسب و کارها رویکردی متمرکز در خصوص این موضوع انتخاب میکنند، در حالیکه ممکن است برخی دیگر از آنها، رویکردی توزیع شده برای مدیریت تغییر و انتخاب استراتژیهای پیادهسازی هایپراتومایبون اتخاذ نمایند. مدیریت تغییر نقش بسیار حائر اهمیتی در پذیرش هایپراتوماسیون در سازمان و گسترش استفاده از آن در بخشها و واحدهای مختلف دارد.
امنیت و حفاظت از اطلاعات
یکی از وظایف ابزارها و فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و خودکارسازی فرایندها در هایپراتوماسیون، شناسایی و مدلسازی خودکار فرایندهای اداری و سازمانی است و در همین راستا امکان شناسایی و خودکارسازی فرایندهای حساس و دسترسی به اطلاعات نیز وجود دارد؛ به همین دلیل ایجاد لایهها و پروتکلهای امنیتی و حفظ امنیت اطلاعات، دادهها و فرایندها یکی دیگر از چالشهای پیش رو برای توسعه و پیادهسازی هایپراتوماسیون محسوب میگردد.
پیچیدگی ادغام سیستم ها
برای پیادهسازی هایپراتوماسیون، باید فناوریها، ابزارها و سیستمهای مختلفی با یکدیگر ادغام و یکپارچه شوند و همین امر، به یکی از چالشهای بسیار مهم در زمینه توسعه و پیادهسازی سیستمهای هایپراتوماسیون تبدیل شده است؛ ادغام سیستمهای مورد استفاده در هایپراتوماسیون، انتقال و اشتراکگذاری اطلاعات بین سیستمها، امکان یکپارچهسازی سیستمهای هایپراتوماسیون با دیگر سامانههای مورد استفاده در سازمان، انتخاب ابزارها و فناوریهای مناسب و کاربردی و… همگی جزوی از این چالش محسوب میشوند.
توسعه فناوری ها و ابزارها
توسعه فناوریها و ابزارهای مورد نیاز برای استفاده در هایپر اتوماسیون نیز، یکی دیگر از چالشهای پیادهسازی و توسعه هایپراتوماسیون است؛ در حال حاضر بسیاری از فناوریهای مورد نیاز برای توسعه هایپراتوماسیون وجود دارند، اما هنوز نیازمند توسعه و بهبود هستند، تا بتوانند علاوه بر یکپارچگی با سایر سیستمها و ابزارهای هایپر اتوماسیون، وظایف خود را نیز به درستی انجام دهند و دچار مشکل یا خطا نشوند.
توسعه سامانههای اتوماسیون اداری و تبدیل و جایگزینی آنها با سیستمهای هایپراتوماسیون، نیازمند زمان و هزینه کافی است؛ در حال حاضر برخی از سامانههای اتوماسیون اداری در حال توسعه خود به سمت تبدیل شدن به هایپراتوماسیون هستند و از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، پردازش طبیعی زبان و… برای انجام فعالیتهای خود بهره میبرند.
فرصت مشاوره رایگان و دیدن نسخه دمو را از دست ندهید!
همین حالا درخواستت رو ثبت کن:
پر کردن قسمت های * دار الزامیست.
سخن پایانی
ایجاد یک هایپراتوماسیون و پیادهسازی آن در سازمانها و کسب و کارها، هدفی سخت اما قابل دستیابی است؛ هایپراتوماسیون به عنوان یک چارچوب، با استفاده از فناوریها و ابزارهای پیشرفته، فرصتهای خودکارسازی فرایندها را شناسایی میکند و همچنین روند طراحی، مدیریت و خودکارسازی فرایندها را تسهیل مینماید. در قسمتهای قبل با کاربردها و مزایای هایپراتوماسیون آشنا شدیم و دریافتیم که از چه فناوریها و ابزارهایی استفاده میکند.
امیدواریم که از مطالعه این مقاله لذت برده باشید؛ در آخر باید به این نکته اشاره کنم که پذیرای سوالات و ابهامات شما عزیزان در بخش نظرات هستیم، تا در کمترین زمان ممکن، پاسخگوی شما باشیم.
سوالات متداول
هایپراتوماسیون یا همان فرآیندهای اتوماسیون هوشمند، استفاده از تکنولوژیهای هوشمند مانند هوش مصنوعی، روباتیک و تجزیه و تحلیل داده برای خودکارسازی و بهینهسازی فرآیندها و سیستمهای سازمانی است. این فرآیندها میتوانند از تصمیمگیری خودکار، پیشبینی و پاسخگویی به تغییرات در فرآیندها تا رباتهای هوشمند که وظایف فیزیکی را انجام میدهند، شامل شوند.
هایپراتوماسیون و اتوماسیون اداری دو مفهوم مرتبط هستند، اما از جنبهها مختلفی باهم تفاوتهایی دارند؛ این تفاوتها عبارتاند از:
- محدودیتهای مقیاسپذیری و توسعهپذیری
- استفاده از تکنولوژیهای هوشمند
- قابلیت تطبیق با فرایندها و سامانهها
- قابلیتها، کاربردها و مزایا
- هزینههای راهاندازی و پیادهسازی
- و...


